Home / CÁCH DẠY TRẺ TỰ KỶ / 5 CÁCH DẠY TRẺ TỰ KỶ NÓI HIỆU QUẢ

5 CÁCH DẠY TRẺ TỰ KỶ NÓI HIỆU QUẢ

Hi bạn,

Cách dạy trẻ tự kỷ nói là câu hỏi mình nhận được nhiều nhất trong quá trình tư vấn cho các phụ huynh. Nên hôm nay thông qua bài chia sẻ này, mình muốn giúp cho mọi người biết cách làm sao để dạy trẻ tự kỷ tập nói, cũng như phát triển khả năng ngôn ngữ cho trẻ một cách hiệu quả nhất.

Khả năng sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp là một trong những khó khăn mà trẻ tự kỷ thường mắc phải. Và nếu con bạn chưa phải là một đứa trẻ có ngôn ngữ tốt, thì có lẽ bạn sẽ rất quan tâm về sự thiếu hụt trong ngôn ngữ của trẻ, và rất sẵn sàng để giúp con bạn vượt qua chúng.

Tuy nhiên chúng ta cần dạy ngôn ngữ cho trẻ tự kỷ sao cho trẻ cảm thấy thú vị, cũng như trẻ thấy rằng việc sử dụng ngôn ngữ vô cùng hữu ích và có ý nghĩa. Điều đó cũng có nghĩa là trẻ sẽ có nhiều cơ hội hơn trong việc luyện tập nói, vì khi thấy thú vị thì lần tới trẻ sẽ tiếp tục sử dụng công cụ ngôn ngữ để giao tiếp.

Hôm nay mình muốn chia sẻ với bạn năm điều thú vị mà mình thường hay làm, để giúp cho trẻ tự kỷ trong quá trình phát triển khả năng ngôn ngữ của mình.

Muốn dạy trẻ tự kỷ nói hãy di chuyển nhanh !

Trong khi chơi với trẻ tự kỷ, khi trẻ nói một từ, ví dụ như “bóng”, hãy chạy tới quả bóng và lấy nó. Bạn đừng đi thong thả hay bước nhanh chân hơn mà phải là chạy. Nếu bạn phải lấy một cái gì đó ở trên kệ, thì hãy lấy thật nhanh – và với một thái độ cực kì hào hứng.

Chúng ta thường thủng thẳng đi lấy một món đồ gì đó khi trẻ dùng ngôn ngữ để nói cho chúng ta biết điều trẻ muốn. Vài lần khác thì chúng ta bận rộn với một việc gì đó và bảo với trẻ là để sau. Kể từ bây giờ trở đi, Trừ khi việc bận đó quá khẩn cấp, còn không, bạn phải cố gắng hết sức để lấy món đồ mà trẻ nói cho bạn biết là trẻ muốn nó. Đừng lo lắng về việc bạn “làm hư” trẻ. Ngay bây giờ điều chúng ta muốn là ngôn ngữ.

Để dạy trẻ tự kỷ nói hãy luôn cảm ơn và ghi nhận !

Hãy cảm ơn, ghi nhận và ăn mừng với bất kì nỗ lực sử dụng ngôn ngữ nào của trẻ. Chúng ta cực kì dễ bỏ qua việc này, đặc biệt là khi con bạn nói nhiều hơn. Luôn luôn, luôn luôn “ăn mừng” đối với ngôn ngữ.

Chúng ta “ăn mừng” đối với từng từ, nhiều từ, ăn mừng với từng câu mà trẻ nói với chúng ta. Chúng ta sẽ nói những điều như: “Cảm ơn con rất nhiều vì đã nói cho mẹ biết! Của con nè! Bạn có thể thay đổi để đa dạng hơn trong cách ăn mừng khuyến khích trẻ tự kỷ nói.

Hãy yêu cầu trẻ trong việc sử dụng ngôn ngữ !

Điều này có vẻ hiển nhiên, nhưng mình thấy rất nhiều bậc cha mẹ đưa cho con cái của họ thứ trẻ muốn khi thấy con chỉ vật đó, đẩy bố mẹ tới vật trẻ muốn hay khi thấy trẻ khóc, vv. Vì bạn biết về con bạn rất rõ, bạn có thể hiểu những gì mà trẻ muốn khi có những loại tín hiệu kiểu thế này.

Mình hoàn toàn có thể hiểu được nếu bạn cảm thấy bị cám dỗ khi đọc và đáp ứng lại tất cả cácgiao tiếp phi ngôn ngữ này của trẻ. Lần tới, khi bạn nhận được một trong những tín hiệu này, dừng lại và yêu cầu trẻ nói. (“Oh, mẹ biết là con muốn một cái gì đó. Nói cho mẹ biết, rồi mẹ sẽ chạy đi và lấy nó cho con nhé!” Hoặc ” Con nói ‘bóng’, rồi mẹ lấy nó xuống ngay cho con!”)

 Lưu ý: chỉ yêu cầu ngôn ngữ khi con của bạn có một mong muốn rõ ràng với một cái gì đó. Đó là khi bạn có được sự cam kết của trẻ ̶ và, do đó, chúng ta sử dụng lực đòn bẩy.

Cách dạy trẻ tự kỷ nói, là hãy chọn những từ có ích để dạy trẻ!

Khi lựa chọn từ ngữ để yêu cầu con, bạn hãy chọn những từ có liên quan đến các mục mà con bạn muốn (ví dụ dạng danh từ như “quả bóng”, “khối”, “thức ăn”, “con hổ”, “đồ uống”, vv) hoặc lọai hành động mà bạn có thể làm điều gì đó vui với nó (dạng động từ như “bóp”, “cù lét”, “xoa” “tung lên”, “cưỡi ngựa”, vv).

Bạn nên lựa chọn các từ ngữ cụ thể mà bạn có thể đáp ứng ngay lập tức đối với trẻ. (Đừng chọn các thể loại mà bạn không thể hoặc không muốn cung cấp hay làm cho trẻ, chẳng hạn như “kem” hoặc “lái xe”).

Và cuối cùng, chúng ta nâng dần khả năng ngôn ngữ của trẻ!

Khi con bạn đã cải thiện tốt hơn về mặt ngôn ngữ, bạn có thể thay đổi về mức hiểu của mình, điều này có nghĩa là con bạn cần phải mở rộng thêm độ dài câu nói của trẻ để được cha mẹ hiểu điều con muốn là.

Nếu khi con bạn đã nói được những từ đơn (ví dụ như “bóng”), thì hãy bắt đầu chuyển lên làm việc với cụm hai từ (“muốn bóng” hay “bóng hồng”). Khi trẻ đã sử dụng tốt ở cụm hai từ, hãy chuyển  sang làm việc trên ba từ, và cứ như vậy tiếp tục.

Ngoài ra, hãy chắc chắn rằng môi trường học của trẻ, được bố trí để trẻ không thể đơn giản lấy được tất cả mọi thứ mà trẻ muốn một mình. Nhớ rằng, hãy làm cho ngôn ngữ trở nên có ý nghĩa khi trẻ nói bạn nhé.

Trên đây là một vài chia sẻ trong cách mình làm để dạy trẻ tự kỷ nói. Bạn có thể cũng có những trải nghiệm thực tế của riêng mình, rất vui nếu bạn cùng chia sẻ ở phần bình luận phía dưới nhé, bạn đang dạy con sử dụng ngôn ngữ để giao tiếp như thế nào? Trẻ có thấy được sự hữu ích và thú vị khi dùng ngôn ngữ không?

Chúc bạn thật nhiều sức khỏe.

Hiểu để yêu thương

Nguyễn Thị Kim Vân – chủ sáng lập Vẻ Đẹp Trẻ Tự Kỷ

Tìm Hiểu Về: Nguyễn Thị Kim Vân

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *